วิธีอ่านข้อมูลบนเว็บนี้

ไฟสถานะแต่ละดวงมาจากกฎข้อเดียวด้านล่างนี้ ไม่มีการปรับด้วยมือ และไม่มีข้อมูลอื่นนอกจากที่ระบุไว้

ทำไมต้องมีเกณฑ์ 20 มม. — ค่าปกติเดือนมกราคมของชัยนาทอยู่ราว 4 มม. ถ้าพยากรณ์ได้ 5 มม. จะคิดเป็น “+34%” ซึ่งถ้าใช้กฎเปอร์เซ็นต์ตรง ๆ ระบบจะขึ้นเตือนว่าน้ำอาจท่วมต้นกล้า ทั้งที่ต่างกันแค่ 1 มม. ในเดือนแบบนี้ข้าวที่ปลูกคือนาปรัง ซึ่งใช้น้ำจากคลองชลประทานไม่ใช่จากฝน เปอร์เซ็นต์ฝนจึงไม่มีความหมาย ระบบจึงบอกตรง ๆ ว่าตัดสินจากฝนไม่ได้ แทนที่จะเดา

ช่วงปลูกและเก็บเกี่ยว เป็นปฏิทินข้าวภาคกลาง ไม่ได้คำนวณจากแบบจำลอง — นาปีคือข้าวที่ปลูก 1 พ.ค.–31 ต.ค. และนาปรังคือข้าวที่ปลูก 1 พ.ย.–30 เม.ย. ตามนิยามฤดูกาลของ สศก. ส่วนเดือนที่แสดงในแผงคือช่วงที่การปลูกและการเก็บเกี่ยวกระจุกตัวจริงในเขตชลประทานเจ้าพระยา

ข้อจำกัดที่ต้องรู้: ระบบนี้ไม่ได้อ่านประกาศแผนจัดสรรน้ำฤดูแล้งของกรมชลประทาน ซึ่งเป็นตัวกำหนดจริงว่าปีนั้นทำนาปรังได้หรือไม่ ไฟเขียวในเดือนนาปรัง จึงหมายถึง “ฝนไม่ผิดปกติ” เท่านั้น ไม่ได้แปลว่ามีน้ำจัดสรรให้

ระบบสรุปความเสี่ยงของแต่ละพื้นที่ออกเป็น 4 ระดับ ด้วยสีที่เข้าใจง่าย — เพื่อให้ทุกคนดูปราดเดียวก็รู้ว่าควรทำอะไร:

• ปลอดภัย

  พื้นที่นี้เสี่ยงต่ำ
• เฝ้าระวัง

  เฝ้าระวัง เตรียมพร้อม
• เสี่ยงสูง

  อพยพผู้สูงอายุและผู้ป่วย
• อันตรายสูงสุด

  อพยพทันที

หมายเหตุ: ระดับเตือนภัยคำนวณจากดัชนีภัยแล้ง ปริมาณฝนที่คาดการณ์ และปริมาณน้ำกักเก็บของเขื่อนต้นน้ำ (ภูมิพล สิริกิติ์ แควน้อย) — ค่าความเสี่ยงน้ำท่วมเชิงพื้นที่ ไม่ได้ ยกระดับเตือนภัยด้วยตัวเอง แต่ถูกใช้เป็นตัวกำหนดว่า อำเภอไหน จะถูกยกระดับก่อน เมื่อน้ำต้นน้ำถึงเกณฑ์ (ดูหัวข้อถัดไป)

แผนที่ความเสี่ยงน้ำท่วมตอบคำถามว่า “ถ้าน้ำมา พื้นที่ไหนท่วมก่อน” ไม่ใช่ “น้ำจะมาเมื่อไร” — เป็นความเสี่ยงจากลักษณะภูมิประเทศซึ่งแทบไม่เปลี่ยนแปลงตามวัน จึงไม่ใช่การเตือนภัยว่ากำลังจะเกิดน้ำท่วม

ค่านี้มาจากแบบจำลอง XGBoost ที่เรียนรู้จากขอบเขตน้ำท่วมจริงที่ตรวจจับได้จากดาวเทียม Sentinel-1 ในเหตุการณ์ปี 2560, 2564 และ 2565 ร่วมกับข้อมูลภูมิประเทศ 30 เมตร (ความสูง ความลาดชัน ระยะห่างจากแม่น้ำ การสะสมน้ำ และการใช้ที่ดิน)

• เป็น ค่าเปรียบเทียบระหว่างอำเภอ ไม่ใช่ความน่าจะเป็นที่สอบเทียบแล้ว เว็บจึงแสดงเป็นระดับ ต่ำ/ปานกลาง/สูง ไม่ใช่ตัวเลข %
• ไม่ได้รวมผลของเขื่อน ประตูระบายน้ำ คันกั้นน้ำ หรือการสูบน้ำ — พื้นที่ที่มีระบบป้องกันดีอาจเสี่ยงน้อยกว่าที่แผนที่แสดง
• เพราะเป็นค่าคงที่เชิงพื้นที่ ค่านี้จึงไม่ยกระดับเตือนภัยด้วยตัวเอง สัญญาณว่า “น้ำกำลังมา” ที่ระบบใช้จริงคือปริมาณน้ำกักเก็บของเขื่อนต้นน้ำ และค่าความเสี่ยงเชิงพื้นที่ทำหน้าที่บอกว่าอำเภอไหนจะถูกยกระดับก่อน

หน้าแรกสรุปภาพรวมทั้งจังหวัดไว้ด้านบน สิ่งที่ควรสังเกต:

• ป้ายอัปเดตล่าสุด (จุดสีเขียว) — บอกว่าข้อมูลใหม่แค่ไหน ถ้าเป็นสีเหลือง/แดงแปลว่าข้อมูลเริ่มเก่า
• เดือนนี้ฝนมากกว่า/น้อยกว่าปกติ — เทียบปริมาณฝนที่คาดการณ์กับค่าเฉลี่ย 30 ปีของเดือนเดียวกัน ตัวเลข % คือส่วนต่างจากปกติ (เช่น +18% = ฝนมากกว่าปกติราวหนึ่งในห้า)
• แผนที่ความเสี่ยงน้ำท่วมเชิงพื้นที่ — ระบายสีฟ้าอ่อนถึงเข้ม ยิ่งเข้มยิ่งเสี่ยงสูง ใช้โทนสีฟ้าคนละชุดกับสีเตือนภัย เพราะเป็นคนละคำถามกัน (ดูหัวข้อด้านบน)
• อำเภอที่มีการแจ้งเตือนน้ำท่วม — นับจำนวนอำเภอที่ถูกยกระดับจากปริมาณน้ำในเขื่อนต้นน้ำ ใช้ชุดสีเตือนภัย (เขียว/เหลือง/ส้ม/แดง) คนละชุดกับสีฟ้าของแผนที่ข้างต้น เพราะเป็นคนละคำถามกัน — แผนที่ตอบว่า “ที่ไหน” การ์ดนี้ตอบว่า “ตอนนี้ต้องจับตาหรือยัง”
• สรุป 8 อำเภอ — นับว่าแต่ละระดับเตือนภัยมีกี่อำเภอ

ใต้แผนที่คือตารางรายอำเภอ (บอกฝนพยากรณ์ ส่วนต่างจากค่าปกติ ความเสี่ยงน้ำท่วม และสถานะเพาะปลูกเป็นตัวหนังสือ) ตามด้วยปฏิทินเพาะปลูก 6 เดือน และสถานการณ์น้ำในเขื่อน แตะชื่ออำเภอในตารางหรือบนแผนที่เพื่อดูรายละเอียด

หน้า แผนที่ ระบายสีทั้ง 8 อำเภอตามระดับเตือนภัย (สีเดียวกับด้านบน) — เขียวคือเสี่ยงต่ำ ไล่ไปจนถึงแดงคือเสี่ยงสูงสุด

• แตะที่อำเภอบนแผนที่เพื่อดูสรุปสั้น ๆ และปุ่ม “ดูรายละเอียด”
• ใช้ปุ่ม + / − มุมขวาเพื่อซูมเข้า-ออก หรือใช้สองนิ้วบนมือถือ
• จุดบนแผนที่คือสถานีตรวจวัดน้ำต้นน้ำ (DWR EWS)

เมื่อเลือกอำเภอ จะเห็นข้อมูลเจาะลึก:

• กราฟพยากรณ์ฝน — คาดการณ์ล่วงหน้าสูงสุด 6 เดือน แถบสีอ่อนคือช่วงความไม่แน่นอน (ฝนอาจตกในช่วงนี้ ไม่ใช่ตัวเลขตายตัว)
• ดัชนีภัยแล้ง (SPI) — ค่าติดลบมากแปลว่าแล้งกว่าปกติ ค่าบวกแปลว่าฝนมากกว่าปกติ
• ความเสี่ยงน้ำท่วม — ระดับความเสี่ยงเชิงพื้นที่ของอำเภอนั้นเทียบกับอำเภออื่น พร้อมสถานการณ์จำลองระดับน้ำ (ดูหัวข้อด้านบน)

การ์ดแต่ละใบแสดง เปอร์เซ็นต์น้ำที่กักเก็บ เทียบกับความจุ ยิ่ง % สูงยิ่งน้ำเยอะ สีของตัวเลขบอกสถานะ (น้ำน้อย → น้ำเต็ม) และมีการเทียบกับปีก่อนเพื่อให้เห็นแนวโน้ม

ข้อมูลเขื่อนและอ่างเก็บน้ำมาจาก thaiwater.net — ดูวันที่ข้อมูลล่าสุดได้จากป้ายบนหน้าหลัก

• ตัวเลขพยากรณ์เป็น การคาดการณ์ ไม่ใช่ความแน่นอน — ใช้เป็นข้อมูลประกอบการเตรียมตัว
• ข้อมูลฝนอ้างอิงจากดาวเทียม CHIRPS (ความละเอียด ~5 กม.) ซึ่งเป็นค่าประมาณจากภาพถ่าย ไม่ใช่การวัดจากสถานีฝนโดยตรง และเผยแพร่ช้ากว่าปัจจุบันราว 1–1.5 เดือน
• วันที่ของข้อมูลแต่ละชุดแสดงไว้ที่ป้ายบนหน้าหลัก — ยึดวันที่บนป้ายเป็นเวลาข้อมูลจริงเสมอ
• ในสถานการณ์ฉุกเฉิน โปรดยึดประกาศจากหน่วยงานราชการเป็นหลักเสมอ

ต้องสมัครสมาชิกหรือล็อกอินไหม?

ไม่ต้อง ทุกคนดูข้อมูลได้ฟรีทันที

ใช้บนมือถือได้ไหม?

ได้ เว็บออกแบบมาสำหรับมือถือเป็นหลัก และติดตั้งเป็นแอปบนหน้าจอได้ (กด “เพิ่มไปยังหน้าจอหลัก”)

ทำไมทุกอำเภอขึ้นว่า “ปลอดภัย” ทั้งที่บางอำเภอเสี่ยงน้ำท่วมสูง?

เป็นการออกแบบที่ตั้งใจ — ระดับเตือนภัยบอกว่า ตอนนี้ มีอะไรผิดปกติไหม ส่วนความเสี่ยงน้ำท่วมบอกว่า ถ้าน้ำมา ที่ไหนท่วมก่อน อำเภอที่เสี่ยงสูงตามภูมิประเทศจึงยังขึ้นว่าปลอดภัยได้ ถ้าขณะนี้ไม่มีสัญญาณน้ำมา

แล้ว “สัญญาณน้ำมา” คืออะไร?

ปริมาณน้ำในเขื่อนต้นน้ำของชัยนาท — ภูมิพล สิริกิติ์ และแควน้อยบำรุงแดน (เขื่อนป่าสักฯ อยู่ท้ายน้ำจากชัยนาท จึงไม่นับ) เมื่อน้ำรวมกันเข้าเกณฑ์ 81–100% ของความจุ ตามการแบ่งเกณฑ์ของกรมชลประทานเอง อำเภอครึ่งบนที่เสี่ยงตามภูมิประเทศจะขึ้นเป็น “เฝ้าระวัง” และถ้าเกิน 100% ซึ่งเขื่อนต้องระบายแน่นอน ทุกอำเภอจะขยับขึ้นหนึ่งขั้น โดยครึ่งบนขยับสองขั้น
ข้อจำกัดที่ต้องบอกตรง ๆ — นี่เป็นกฎที่เขียนไว้ ไม่ใช่แบบจำลองที่ฝึกจากข้อมูล เพราะไม่มีข้อมูลย้อนหลังของเขื่อนถึงปีน้ำท่วมที่ใช้ฝึกได้ (ดู docs/flood_ai_progress.md) เขื่อนเต็มไม่ได้แปลว่าอำเภอนั้นจะท่วม แต่แปลว่าลุ่มน้ำรับน้ำไว้เต็มแล้ว